الْآخِرَةِ . « 1 » منزّهى از هر عيب ، چه بزرگ است شأن تو ! منزّهى ، چه عظيم است آنچه از مخلوقاتت كه مىبينيم و چه كوچك است عظمت آن در كنار قدرت تو ! و چه دهشت آور است آنچه از ملكوت تو مشاهده مىنماييم ! و چه اندازه حقير است آنچه ديده مىشود در برابر آنچه از سلطنت تو براى ما ناپيداست ! نعمت‌هايت در اين دنيا چه گسترده و فراوان است ! و با اين حال در برابر نعمت آخرتت چقدر كوچك است ! و در فرازى ديگر چنين عرضه مىدارد : وَ ارانا مِنْ مَلَكُوتِ قُدْرَتِهِ ، وَ عَجائِبِ ما نَطَقَتْ بِهِ آثارُ حِكْمَتِهِ ، وَ اعْتِرافِ الْحاجَةِ مِنَ الْخَلْقِ الى انْ يُقيمَها بِمَساكِ قُوَّتِهِ ، ما دَلَّنا بِاضْطِرارِ قِيامِ الْحُجَّةِ لَهُ عَلى مَعْرِفَتِهِ . وَ ظَهَرَتْ فِى الْبَدائِعِ الَّتى احْدَثَها آثارُ صَنْعَتِهِ ، وَ اعْلامُ حِكْمَتِهِ ، فَصارَ كُلُّ ما خَلَقَ حُجَّةً لَهُ وَ دَليلًا عَلَيْهِ ، وَ انْ كانَ خَلْقاً صامِتاً فَحُجَّتُهُ بِالتَّدبيرِ ناطِقَهٌ ، وَ دَلَالَتُهُ عَلَى الْمُبْدِعِ قائِمَةٌ . « 2 » و به اندازه‌اى از ملكوت قدرتش ، و از شگفتىهايى كه آثار حكمتش گوياى آن است ، و از اعتراف نياز خلق به آنچه كه با قدرتش آن را حفظ مىكند به ما ارائه فرموده كه ما را به قيام دليل قطعى بر معرفت و شناختش راهنمايى نموده است . در ساخته‌هاى بديعش آثار صنع و نشانه‌هاى حكمتش آشكار است ، از اين رو آنچه آفريده حجّت و دليلى بر وجود اوست ، و اگر موجودى بىزبان باشد ، تدبير او در وجود آن موجود برهان گويايى بر وجود او ، و دليلى محكم بر آفرينندگى ذات پاك اوست .

--> ( 1 ) - نهج البلاغه : خطبهء 108 . ( 2 ) - نهج البلاغه : خطبهء 90 .